reflectie op het college over kennisontwikkeling

Gerard de Ronde

Wie ben ik zelf?

Ik ben directeur van basisschool De Schalm in Vught, een school met ongeveer 450 leerlingen en 37 medewerkers. Ik geef leiding aan een ambitieus, jong team.

Missie

Ik vind het onze missie om de kinderen de mogelijkheid te bieden, met gebruikmaking van hun eigen talenten, zich te ontwikkelen tot sociaal-evenwichtige, kritische en verantwoordelijke wereldburgers. Ik zie het als onze verantwoordelijkheid dat kinderen zich vanuit een breed perspectief sociaal-emotioneel en cognitief optimaal ontwikkelen. Door in een vertrouwde omgeving samen met anderen en met gebruikmaking van multimedia te leren en ontdekken, zorgen we voor kwalitatief goed onderwijs waarin  onze leerlingen de kennis en vaardigheden opdoen die er echt toe doen voor de dag van morgen. We maken onze missie waar als kinderen die onze school verlaten zelfbewust naar zichzelf en onbevooroordeeld om zich heen kijken. Ze stellen vragen waarvan ze de antwoorden kritisch kunnen beoordelen, zijn in staat sociaal vaardig te handelen en anderen aan het denken te zetten. Dat vraagt om een visie op onderwijs en leren die de moeite waard is nader te aanschouwen.

 Visie

In onze visie op goed onderwijs, sluiten we ons op ontwikkelingsgericht onderwijs* . Vanuit dit perspectief vatten we onderwijs op als een strategie om de ontwikkelingsmogelijkheden van kinderen op een bepaald moment uit te breiden door de reeds gevormde kennis en vaardigheden van kinderen verder te ontwikkelen. Om daaraan bij te dragen ligt de nadruk sterk op de relatie tussen de volwassene en het kind. De volwassene, de leerkracht, is degene die door het ondersteunen van het actuele ontwikkelingsniveau van het kind bijdraagt aan een groei in de richting van de zone van de naaste ontwikkeling:  Wat het kind nog niet kan leert hij met hulp van de volwassene op basis van wat hij al wel kan. Vanuit dat perspectief speelt de leerkracht een belangrijke rol in de ontwikkeling van de kinderen. 

Hieraan zo optimaal mogelijk tegemoet komen impliceert voor de dagelijkse praktijk van ons onderwijs een aanbod dat is ingebed in een betekenisvolle, thematische context met aandacht voor individuele onderwijs- en ontwikkelingsbehoeften. Deze concepten beschouwen we als onze didactische visie, die we hier nader toelichten.  * Vygotsky, Gardner en Hattie

Betekenisvol onderwijs
Om onze doelstellingen voor de kinderen te realiseren, bieden we betekenisvolle activiteiten aan, waarbij de kinderen in hoge mate betrokken zijn. Betekenisvol onderwijs sluit aan bij wat kinderen begrijpen en wat ze interessant vinden, maar ook bij wat hen maatschappelijk gezien verrijkt. Uitgangspunt voor leerkrachten is dan ook het gegeven dat kinderen eigen motieven en bedoelingen hebben wanneer zij een activiteit ondernemen. Voor het jonge kind kan dat betekenen dat hij hoofdzakelijk experimenterend bezig is; voor het oudere kind kan dat meer planmatig handelen zijn.  Op onze school zijn de lesdoelen  over het algemeen gericht op de brede ontwikkeling. Kennis en vaardigheden zijn nodig om deze brede ontwikkeling door te maken.  Welke doel er binnen een les is, is afhankelijk van het niveau van het kind en wat de leerkracht met een les wil bereiken. We houden ook de doelen van de methode/referentieniveaus aan.
Thematische context

Door betekenis te geven aan een activiteit, zullen kinderen de activiteit gemakkelijker tot zich nemen; hun leermotivatie is immers groter. Hoe er betekenis wordt gegeven aan een activiteit hangt ondermeer af van de leef- en belevingswereld van de kinderen. Door hierbij aan te sluiten vanuit een thematische context, kunnen kinderen verbreding en verdieping aanbrengen in hun ontwikkeling. Relevante thema’s worden dan ook altijd geordend vanuit de dagelijkse werkelijkheid, vanuit de ruimere omgeving van de kinderen of vanuit de actualiteit. De samenhang binnen het onderwijsaanbod leidt tot dieper leren, omdat kennis en vaardigheden binnen een geïntegreerde context worden aangeboden.

Onze wens voor individuele ontwikkelingslijnen

Betekenisvol leren binnen een thematische context start bij ons in groep 1 en loopt door tot aan groep 8. Daardoor wordt continuïteit gegarandeerd en ontstaat een ‘natuurlijke’ overgang in het onderwijs in vak- en vormingsgebieden. Deze overgang vindt niet voor elk kind op hetzelfde moment plaats en kan bovendien niet voor elke vakgebied op hetzelfde moment gelden. Ons onderwijs vraagt dan ook om gedifferentieerd onderwijs waarin aandacht is voor de individuele onderwijs –en ontwikkelingsbehoeften van onze leerlingen. Dit vereist een verantwoorde afstemming op het programmagerichte onderwijs.

Persoonlijk leerdoel naar aanleiding van het college van Peter Teune:

Als leidinggevende ben ik, na het volgen van het college van Peter Teune in staat een verbinding te leggen met mijn eigen manier van leren en kennis verwerven. Daarbij kan ik op basis van reflectie mijn bestaande kijk op onze missie en visie duiden welke vastligt in het schoolplan en welke in dienst staat van het landelijke toekomstperspectief van De Schalm school welke leidt tot ons uitgesproken doel; leiding geven aan een onderzoekende school.